Орчны шинжилгээний мэдээ > Гадаргын усны чанар
Булган аймгийн гадаргын усны чанарын 2024 оны 5 дугаар сарын тойм
![](/images/blank.gif)
![](/images/blank.gif)
Булган аймгийн гадаргын усны чанарын
2024 оны 5 дүгээр сарын төлөв байдал
1.Гадаргын усны чанар
Тус лаборатори нь усны чанарын хяналт-шинжилгээг хөтөлбөрийн дагуу 5 дугаар сард Булган аймгийн Зүүнтүрүү-Булган, Булган аймгийн Тэшиг сумын Эрин-Тэшиг, Харгал-Тэшиг, Сайхан сумын Орхон-Сайхан Хяналт-Тосгоны Сэлэнгэ-Хялганат шинжилгээний 5 цэгээс усны сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо.Тухайн сорьцонд хийсэн шинжилгээний дүнгээс үзэхэд: Гадаргын усны эрдэсжилт Зүүнтүрүү-Булган 432.9 мг/л, Эрин-Тэшиг 124.0 мг/л, Харгал-Тэшиг 186.9 мг/л, Орхон-Сайхан 209.7 мг/л, Сэлэнгэ-Хялганат 262.2 мг/л байв.
2024 оны 5 дугаар сард хийсэн Булган аймгийн гадаргын усны шинжилгээний дүнг бохирдлын гол үзүүлэлтүүдээр MNS4586:1998 усны чанарын стандартай харьцуулан 1 дүгээр хүснэгтэд үзүүллээ.
Хүснэгт1-д Голын усны гол ион агууламжийг харуулав.
огноо |
Усны харуул |
Хатуулаг, мг-экв/л |
Са мг/л |
Мg мг/л |
K+Na, мг/л |
SO4 мг/л |
Cl мг/л |
HCO3 мг/л |
Эрдэсжилт, мг/л |
2024.5 |
Зүүнтүрүү-Булган |
3.76 |
54.5 |
12.6 |
44.0 |
48.8 |
2.1 |
207.9 |
432.9 |
2024.5 |
Эрин-Тэшиг |
0.60 |
4.0 |
4.9 |
23.0 |
1.1 |
0.7 |
90.3 |
124.0 |
2024.5 |
Харгал-Тэшиг |
2.00 |
24.0 |
9.7 |
15.0 |
27.1 |
18.4 |
92.7 |
186.9 |
2024.5 |
Орхон-Сайхан |
1.68 |
24.8 |
5.4 |
24.3 |
15.0 |
3.5 |
136.7 |
209.7 |
2024.5 |
Сэлэнгэ-Хялганат |
1.68 |
26.5 |
4.4 |
39.8 |
26.6 |
1.4 |
163.5 |
262.2 |
MNS4586:98 |
|
|
|
|
100 |
300 |
|
|
Хүснэгт2. Биогений нэгдлийн агууламж
огноо |
Усны харуулуудын нэр |
Бохирдуулах бодис, мг/л |
|||||||
О2 мг/л |
БХХ5 мг/л |
ПИЧ мг/л |
NH4 мг/л |
NO2 мг/л |
P2O5 мг/л |
F мг/л |
Fe мг/л |
||
2024.5 |
Зүүнтүрүү-Булган |
5.81 |
1.9 |
2.8 |
0.04 |
0.010 |
0.002 |
0.55 |
0.13 |
2024.5 |
Эрин-Тэшиг |
|
|
1.1 |
0.25 |
0.001 |
0.004 |
0.39 |
0.03 |
2024.5 |
Харгал-Тэшиг |
|
|
1.6 |
0.06 |
0.004 |
0.000 |
0.84 |
0.23 |
2024.5 |
Орхон-Сайхан |
|
|
4.4 |
0.07 |
0.000 |
0.006 |
0.52 |
0.06 |
2024.5 |
Сэлэнгэ-Хялганат |
6.91 |
1.40 |
2.7 |
0.14 |
0.003 |
0.009 |
0.83 |
0.21 |
MNS4586:1998 |
6< |
3.0 |
10.0 |
0.50 |
0.020 |
0.100 |
1.50 |
|
Тайлбар: БХХ5-Биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч, ПИЧ-Перманганатын исэлдэх чанар, илр-илрээгүй.
Зүүнтүрүү гол: Зүүнтүрүү голын хяналтын цэгээс 5 сарын 13 нд сорьц авч, усны химийн найрлага,чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны эрдэсжилт 432.9 мг/л, хатуулаг 3.76 экв/л, цахилгаан дамжуулах чадвар 479.0 μS/cm, аммонийн азот 0.04 мг/л, нитритийн азот 0.010 мг/л, нитратын азот 0.54 мгN/л, эрдэс фосфор 0.002 мг/л байна.
Эрин гол: Эрин голын хяналтын цэгээс 5 сарын 1 нд сорьц авч, усны химийн найрлага,чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны эрдэсжилт 124.0 мг/л, хатуулаг 0.60 экв/л, цахилгаан дамжуулах чадвар 159.4 μS/cm, аммонийн азот 0.25мг/л, нитритийн азот 0.001 мг/л, нитратын азот 0.11 мгN/л, эрдэс фосфор 0.004мг/л байна.
Харгал нуур: Харгал нуурын хяналтын цэгээс 5 сарын 1 нд сорьц авч, усны химийн найрлага,чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны эрдэсжилт 186.9 мг/л, хатуулаг 2.0 экв/л, цахилгаан дамжуулах чадвар 201.8 μS/cm, аммонийн азот 0.06 мг/л, нитритийн азот 0.004 мг/л, нитратын азот 0.09 мгN/л, эрдэс фосфор 0.006 мг/л байна.
Орхон гол: Орхон голын хяналтын цэгээс 5 сарын 9 нд сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны эрдэсжилт 136.7 мг/л, хатуулаг 1.68 экв/л, цахилгаан дамжуулах чадвар 260.0μS/cm, аммонийн азот 0.14 мг/л, нитритийн азот 0.000 мг/л , нитратын азот 0.03 мгN/л, эрдэс фосфор 0.006 мг/л байна.
Сэлэнгэ-Хялганат: Сэлэнгэ-Хялганат голын хяналтын цэгээс 5 сарын 2 нд сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны эрдэсжилт 262.2 мг/л, хатуулаг 1.68 экв/л, цахилгаан дамжуулах чадвар 273.0 μS/cm, аммонийн азот 0.14 мг/л, нитритийн азот 0.003 мг/л , нитратын азот 0.31 мгN/л, эрдэс фосфор 0.006 мг/л байна.
2.Хаягдал бохир усны хяналт-шинжилгээ
2024 оны 5 дүгээр сарын 11 ний өдөр Булган аймгийн “Булган Мээж” ХХК-ний төв цэвэрлэх байгууламжийн орох, гарах станцаас нийт 2 сорьц авч хийсэн шинжилгээний үр дүнг MNS 4943:2015 хаягдал усны стандартад заагдсан хүрээлэн буй орчинд нийлүүлж болох хаягдал усан дахь бохирдуулах бодисын зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ /ЗДХ/-харьцуулан хүснэгт 1-т үзүүллээ.
Хүснэгт-1 Булган аймгийн хаягдал бохир ус цэвэрлэх байгууламжийн биогенийн агууламж 1- дугаар хүснэгт
Хаягдал бохир ус цэвэрлэх байгууламж |
Сорьц авсан цэг |
рН |
Ж/б мг/л |
БХХ5 мг/л |
ПИЧ мг/л |
P2O5 мг/л |
NH4 мг/л |
NO2 мг/л |
NO3 мг/л |
Цэвэршилт, % |
ТЦБ |
орох |
7.83 |
47.0 |
94.2 |
31.4 |
|
|
45.9% |
||
гарах |
7.79 |
28.0 |
51.0 |
28.3 |
0.93 |
33.4 |
0.77 |
2.09 |
||
MNS 4943:2015 |
6-9 |
30.0 |
20.0 |
|
1.5 |
15.00 |
Тайлбар: Ж/б-Жинлэгдэх бодис, БХХ5-биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч, ХХХ-Химийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч
Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд цэвэрлэх байгууламжаас гарч байгаа ус 45.6 % -ийн цэвэршилттэй байсан бөгөөд цэвэршүүлээд гарч байгаа хаягдал бохир усны нийт азотын хэмжээ 2.4 , жинлэгдэх бодис 1,6 дахин их давсан бохирдолтой байна.
Тойм бичсэн: БОШЛаборатори